Cando Neil tiña seis anos, un paisano entrou no ximnasio dunha escola da súa pequena vila e matou a tiros a dezaseis nenos. Todos eles tiñan tamén seis anos.
Non sei se Neil estaba nesa escola ou nalgunha das outras dúas que existen na localidade. Non lle quixen preguntar. Quizais non quería saber se esa pel donda de hamburguesa era produto dunha especial aversión aos ximnasios, ou se era só tipismo.
O caso é que Neil responde ao modelo penedo: déitase, pecha os ollos, e agarda. Despois dalgunhas tentativas de atoparlle amor, paixón ou interese nalgures, pasei á fase efectiva pra rematar canto antes e pillar aínda os últimos minutos da final da copa da uefa. Pero non, e a pesar de poñer os meus bíceps a punto de neve, ía escoitando na radio do veciño as ocasións perdidas. Sobre as sabas aquilo ía tomando corpo de catástrofe, ou peor, de aborrecemento. E o final chegou, como era de agardar, con prórroga e derrota.
Non contaba eu con aparecer tan axiña nun xornal escocés. E menos aínda que fose por mal.
O caso: estaba eu o sábado superfeliz, facendo de oficial de pista nos campionatos escoceses de atletismo. Era no ruinoso estadio de meadowbank, en embiburgo, ao que máis tarde ou máis cedo lle terei que dedicar un post, e tiña na cabeza todas as regras ben aprendidiñas: peso e altura dos valados, centros de gravidade das xabalinas, colocación dos atletas nas series de 800, etc. De feito, estaba acabando de colocar as barreiras e os conos que conducen á poza no 2.000 obstáculos, algo complexo porque esa vella pista de meadowbank ten a poza no exterior da pista e non no interior como adoita ser habitual, cando nesas estoura a revolución: pero que fas, animal? Que así non é!, e veña a berrárenme cousas así e peores os escasos espectadores, adestradores e parentes das atletas que estaban na zona. Quedaban segundos prá saída, e decidín mudar de opinión: quitei a primeira barreira, movín os conos, e as atletas desputaron o novo percorrido.
A inseguridade de non coñecer ben un idioma, de ignorar as imperceptíbeis regras que rexen un mundo, pode conducir ás decisións máis estúpidas. Se na ghalleira un adestrador me dixese que movese un obstáculo mandaríao a paseo da forma máis túzara posíbel. Pero aquí calei, baixei as orellas e mudei (erroneamente, claro) a miña decisión. Os libros anotaron prá historia o nome da campioa, pero a marca non ten validez, pois eses 2.000 foron en realidade 1.920 metros con dous obstáculos menos. Esa tarde e ao día seguinte non se falou nas pistas doutra cousa: “disque saíu nos xornais”, rosmaba a vella e adorábel Pat… Velaí toda a miña reputación, polo chan.
Como sempre, fun ver o grupo que non era. Grazas a Jackson coñecía algo a MGMT, pero dos postpunk Futureheads e dos Cansei de Ser Sexy, malia as recomendacións do vello Plattdorf, pouco máis sabía. Pero a maioría dos adolescentes e mozos brancos de clase media que estaban alí viñan por todo, menos polos MGMT, así que empezaron de primeiros. Non podo falar moito porque teño que poñerme en primeira fila pra distinguir un baixo dunha guitarra, pero o concerto non foi aló gran cousa: se o que mola do mp3 é precisamente os detalles dos teclados, a claridade da voz e a atmosfera recreativa, todo iso desapareceu onte do ABC de glaspop. “Imos darlle brasa a estes tipos”, e veña guitarreo, pra demostrar que saben tocar o instrumento igual có outro millón de persoas que fai o mesmo. A iso os críticos, que son os que saben, creo que lle chaman “guitarras poderosas”, pero eu só sentía a vibración na uretra, e ao resto do público tampouco pareceu que lle chistase demasiado. Iso si, como estaba en primeira fila puiden baixar do podio estético ao cantante, disfrazado de peterpán en sandalias, que era o típico colgado amigo do teu curmán que se electrocuta na piscina da casa dos pais, e substituílo polo batería, do que non consigo atopar información en ningures.
Despois quedei a investigar que era iso do post-punk dos Futureheads, e así a vulto pareceume bastante punk. E molón. Pero o corpo levaba xa un bo pedazo facendo todo tipo de sinais: febre, dor muscular, cansazo, incomodidade, ganas de mexar, dor na pirola… Así que antes dos brasileiros collín o tren de volta, deixando atrás un público hiperfermoso que, estrañamente, mirara pra min con interese: naquela congregación de tipos fracos querendo parecer tristes tuberculosos, un enfermo auténtico estaba en condicións de competir.
Coa piroliña como unha pasa de figo logo das mil e unha tropelías da doutora, sen un litro de sangue, cun líquido inmunizador contra a hepatite e uns antibióticos de dous espectros diferentes de acción bacteriolóxica, vou ir a glaspop a un concerto. Teño unhas insistentes e continuas ganas de mexar, produto da cistite, e estou canso e aparvado. Non a situación ideal pra ver os Cansei de Ser Sexy, os Futureheads e os MGMT.
Pero aló imos, pensando aínda na pregunta da health adviser que me entrevistou despois da consulta: “podes dicirme os nomes das persoas coas que tiveches relacións sexuais nos últimos tres meses?” Se lle valera o alcume…
En realidade, estes últimos posts non debían existir, pois son produto da febre e da incomodidade, e si un sobre danny, ese médico malaisio que me diagnosticou o domingo de mañá.
Fillo de xaponés e de australiana, a súa lingua materna é o inglés, e fálaa cos seus amigos da elite de kuala lumpur aínda que, recoñeceu, sabe o mínimo de malaio por se vai comprar ás tendas ou así. Por iso veu a escocia a estudar medicina, e por iso realiza uns erres escoceses como ningún outro malaio. Ten unha conversa esmagadora, tanto que nos breves respiros en que podo meter baza, xa nin me acorda o idioma e digo torpes palabras de aceptación ou negación ao tema do momento: cómo se certifica unha morte, cantos tipos de sarcomas hai e como afectan a poboación ashkenazi, e tamén, oh premonicións, cales son as enfermidades de transmisión sexual máis comúns nesta illa. Ten un corpo estupendo, pero procede con eses costumes orientais que non consigo aparellar co desexo: os arrotos e comer coa boca completamente aberta. Ademais, está obsesionado coas tetiñas e cos embigos, así que todo o sexo se reduce afortunadamente a iso: lambedelas de embigo ata quedarmos durmidos.
Á mañá xa foi todo así: pánico, suxedade, diagnose, vergoña.
Queipo é o meu escritor favorito vivo por unha longa serie de razóns, e o morto sen dúbida cunqueiro. Así que se en Saladina se xuntan os dous, todo debería ser perfecto. De feito, o vello e a neta van contando as súas cousas cunqueirianas, si, pero alí están as moscas sen ás das kerguelen, e a rémora xigante, e as difíciles rotas pra entrar nos subarquipélagos das maldivas, que son as chaves que me unen a un universo novo, ao meu universo. E claro que creo que as Cotovías son sete, como carapas de laranxa, e que a do medio ten unha montaña verde. Créoo porque é verdade, como son verdade todos os contos fantásticos de Hakim, todas as palabras que se escoitan na barbería. Pero, ai, o que non é verdade é que preparen un año da cea en dez minutos, que durman e se ergan sen xeito nin maneira, e que neses irrelevantes detalles rompa o fraxilísimo cristal que di: estou disposto a crer todo o que me digas.
Algo hai que facer mentres vai chegando a madrugada e a incomodidade da pirola non me deixa durmir: así que me poño a ver na cama Últimos días, película romántica do encontro entre gai-guapérrimo-fodedor-superficial dos Ánxeles e gai-nonseise-gai-mormón de Utah. A historia ten todo o que ten que ter, as frases que hai que lembrar, unha miguiña de chiscadelas pra romper a friaxe do sucedido e a súa parte reivindicativa e de autoaxuda. Todo no seu sitio, ata a bágoa do final.
Pero, por deus bendito!, non é este precisamente o filme pra ver cando se terma dunha granxa de bacterias.
Entre as desvantaxes de ter unha vida sexual activa está a de que un día te ergues e comprobas, un pouco aterrado, que tes purgacións.
Entre as vantaxes está que quizais nese momento haxa un médico na casa.
Despois de toda a discusión destes días sobre educación física e totalitarismo, vou ver o filme húngaro Liberdade, paixón, traducido non menos pomposamente a occidental como Rapaces de gloria. O filme é pavorosamente nacionalista: outubro do 56, os húngaros son esmagados polos soviéticos, momento que coincide coa semifinal olímpica de waterpolo entre a CCCP e Hungría. Se a iso lle engadimos unha historia de amor entre o mellor xogador maxiar e unha líder revolucionaria, creo que podemos imaxinar o resto, unha peli bastante previsíbel e monocorde, sen fendas pró humor. Pero, ai, como non pegar un chimpo ao ver o sangue na piscina, como non dar un bote cando Imre Nagy sae ao balcón, como non sentir nas entrañas o renxer dos tanques sobre budapest? Como non arrecender o cloro de Melbourne 56?
Conta B. Houlihan no seu libro The Politics of Sport Development (cito e peto na mesa) que unha das medidas iniciais do primeiro goberno Blair foi reducir a obrigatoriedade da educación física nas escolas. A súa idea era dedicar esas horas á alfabetización, un problema serio no Reino Unido dos noventa. Ao cabo duns anos deu marcha atrás: a alfabetización non mellorara moito, pero as taxas de obesidade infantil lideraban Europa.
Non se me ocorre maior despropósito político cá decisión da consellaría de educación de reducir as horas de “ximnasia” no bacharelato. É máis: é o prototipo de extravagante e trasnoitada decisión que pode tomar esa clase media, mediocre, socialdemócrata, criada e cultivada no pasado. De todas as aulas que un pícaro ou unha moza teñen que sufrir, dende horas intempestivas, nos centros escolares galegos, as que marcan a diferenza son as de educación física. Entre a filosofía, as matemáticas, a literatura ou a historia, pouca diferenza hai: esa é a bagaxe que unha sociedade, probablemente do século pasado, lle quere transmitir á xeración seguinte. Pero é na educación física onde aprenden a valorar e medir o seu corpo, a facer exercicio, a traballar en equipo; onde aprenden valores como a superación e a cooperación, onde crean a súa autoestima, onde se educan na igualdade e na saúde e, last but no least, onde se duchan xuntos. Se hai dúas horas imprescindíbeis en todo o currículo escolar, son esas: o demais xa está na wikipedia.
A miña indignación medra cando observo dous datos preocupantes: a) á metade dos mozos non lles importa a redución, b) os únicos que protestan son os docentes da materia. Ata tal punto o sistema educativo galego está putrefacto.
E alguén dirá, con moita razón: que carallo che importa a ti o que pase nunha escola a 2.000 millas de distancia? Ai, importa, vaia se importa: os meus sobriños están de camiño.
