Dez anos antes de que Ismaíl Kadaré escribise a historia de Basri Hankoni e da súa descendencia, Gabriel García Márquez facía o propio coa dos Buendía. Pero mentres o colombiano iniciaba en español unha carreira que o levaría, por méritos e por cotas, a vestir de branco na Academia sueca, Kadaré escribía A estirpe dos Hankoni nunha lingua minorizada falada por uns oito millóns de persoas, destinada a gardar silencio durante décadas. A novela, breve, aparece agora precisamente na lingua de Márquez a canda outras tres historias. Non é o mellor libro de Kadaré, seguramente pola súa irregularidade (son catro pezas de momentos moi afastados da súa carreira creativa), ou quizais porque estas novelas breves son unha pálida sombra do que algunha vez, na súa cabeciña, buliron por chegar a ser.
Con todo, a historia dos Hankoni acompáñame no avión a este país, e non me queda outra que acabala xusto antes de meterme na ducha e limpar a pel de continentalidades. Cando despeguei caía a neve no aeroporto como nas montañas de Gjirokastër; ao aterrar, vai un día cruel e soleado como o inverno de Vlorë.
Máis sobre Kadaré.
