A organización dos campionatos do mundo de cross é un completo e absoluto desastre. Vendo semellante caos parece difícil imaxinar que esta xente levantase un imperio, se ben resulta explicábel a rapidez e a crueza da súa perda, da que só eles non parecen ser conscientes. Obviarei os asuntiños da pluralidade lingüística do planeta ou da falta de respecto relixioso. Se me limito á organización, cando menos a do sector onde eu estou, é como se ao exército de napoleón o comandase Gila. A ineficacia duns métodos antigos baseados en notas manuscritas e en carteis pegados polas paredes amplíase co rigor elevado ao máximo expoñente. Así, non só facemos as cousas mal, senón que as seguiremos facendo mal plenamente conscientes e orgullosos da nosa carreira cara ao abismo. As probas verdadeiras, a apoteose da beleza en chándal, serán mañá. Non quero nin pensar en 2012.
Arquivo de tags
A outra finde tiña un evento moi especial. Entre xornada de atletismo e xornada de atletismo, os xuíces organizabamos a nosa curry night, que consiste basicamente en irmos todos xuntos a un sanclodio indio e enchernos de carne seca moi especiada pra que non se poida distinguir, xa non o ano en que se cociñou, senón o becho ao que pertence.
Dos setenta e tantos presentes, eu era o único que entraba na categoría deportiva de under50s. Así que sentei nun recantiño e púxenme a escoitar os comentarios do Hugh, un bedel do museo que é xuíz no lanzamento de peso, as bromas sobre mallorca que fai o Phil, o árbitro de saídas, e as batallitas do Neil, un velloucón conservador a quen todo o mundo ignora e que, por iso, vén sentar pra onda min. E así, falando disto e mais daquilo, das cousas que lles interesan aos vellos británicos, o Neil acaba por discutir co Hugh sobre se a dopaxe de Ben Johnson en Seúl foi claramente unha manobra da CIA. A partir dese punto de inflexión xa só nos quedou lembrarnos dos vellos tempos, dos vellos atletas, dos antigos eventos que traían lembranzas sen televisión. Cando me ergo da mesa pra airearme, queda pairando sobre os restos de polo ao caril e sobre os perdidos grans de arroz a última pregunta de Neil: lembrádesvos do meu amigo Pattson, o escocés que correu os valados en Londres? E cando di Londres quere dicir Londres 1948.
Leva dous días a chover que nin diola. Estou baixo unha carpa de lona, apiñado cos meus vellotes compañeiros xuíces: fóra, uns rapaces corren baixo o dioivo á procura da medalla de ouro nos campionatos escoceses, neste caso sobre os 3000 obstáculos. A min tocábame tanxer na campá das voltas, pero Margaret Ann, que só roza os sesenta, díxome que acougase ao abeiro: quería mollarse ela agora.
Miro ao meu redor cunha certa perplexidade: son un dos cen xuíces que neste momento andan polo estadio, levantando o lestón da pértega, chamando polas lanzadoras de disco, comprobando que todo funciona correctamente co sistema de foto-de-chegada ou pasando uns rodos xigantescos de escuma cos que secar as pozas da pista. Feitos que se repiten en moitos outros paralelos e meridianos, neste e noutros deportes, cando xentiña coma min seca pistas, anota estatísticas en follas, vai buscar pelotas de críquet ás bancadas ou míralle a ferraxe aos cabalos. Tento calcular cantos estaremos a estas angueiras no mundo, agora mesmo, pero non me dá o procesador.
Se dividísemos a unidade por esa cifra resultaríanos o cociente da miña importancia sobre o planeta, que se me fai moito máis diáfana e ferinte aquí, onde ninguén me coñece, onde só por exotismo saben do meu nome, tan parecido a césade, pétache e sésare, haha, que risa. E vou prá casa en bici, baixo a choiva, imaxinando como serían os trámites se un coche me levase por diante nesta tarde grisalla de domingo, e creo que me gusta esta sensación de insignificancia, que me sinto cómodo e feliz sendo un ser humano, reconstruíndo a miña identidade de persoa que respira baixo a chuvia, de persoa a quen lle gusta o peso das nubes sobre a terra.
Con todo, por se acaso, ao chegar á casa doulle a Barataria un papeliño co correo dun dos árbitros, co fin de que o avise se algo me pasa: a miña ambición é que fagan comigo como con Hutchinson, a quen hoxe despedimos cun minuto de silencio: 84 anos, os últimos vinte meses hospitalizado logo dun infarto, moitos centos de veces cronometrando baixo a choiva.
Vou facer de xuíz a unhas probas da liga escocesa de atletismo nas pistas de grangemouth, unha inhóspita pérola arrodeada de refinerías e fábricas de plásticos. Imaxino que algunha administración, prá rexeración deste espazo inzado de grandes naves, de chemineas xigantescas e de camións de transporte de mercadorías perigosas, dispuxo a creación dunhas instalacións deportivas lonxe de todas partes.
Ver toda a beleza da mocidade a correr 800 ou a facer salto de altura non impide que ás veces, erga a vista do tartán, do foxo de lonxitude ou da caixiña da pértega e que pouse os ollos nas nubes de vapor de auga, no fume, no bruído da maquinaria que vai voando entre os corvos e as gaivotas.
Á volta ocórreseme que podo ir tirando en bici, que xa collerei o tren máis adiante, e así, de decisión en decisión, de rotonda en rotonda, papo dezasete millas unha detrás da outra, por entre prados de ovellas, carreiros entre os toxos, nenas xogando, campos pró golf, pequenas urbanizacións, cruzamentos absurdos, un chaparrón indecente en bannockburn e demais trocos de vía. Non hai un carreiro prás bicis, senón moitos, cheos de fochancas, bordos, beirarrúas e algúns, poucos, directamente a herba. Así que esas dezasete millas, anque chás, son un verdadeiro castigo prás pernas. Pero ao chegar hai unha robaliza ao alloporro do país, coa sinatura de Barataria, e ceamos, que son case as sete do serán. E de sobremesa unhas graaaaaandes madalenas de chocolate.
E así, así vai pasando a vida, vai chegando o vrao.
A miña primeira experiencia cos acolledores xuíces de atletismo escoceses foi estupenda. Logo de gastar un serán de mércores nunha pistiña ao pé das chemineas industriais de grangemouth (o que me valeu un severo empeoramento da lesión do xeonllo), pasei toda esta finde, enteiriña, nas excelentes instalacións do kelvin hall sports arena, en glasgow. Os xuíces escoceses son medio cento de anciáns, cunha media de idade de setenta e cun diámetro proporcional a catro pintas diarias de cervexa, que funcionan como un verdadeiro reloxio de precisión: sen estridencias, amósanse rigorosos as poucas veces que hai que amosarse rigorosos, e no resto actúan sixilosa, correcta e axilmente. Malia os anos, ou precisamente polos anos. Abofé, escuso dicir o despistados que están comigo: que se noroeste, que se catalán, que se o meu inglés, que se a xuventude… non entenden nada de nada.
A miña xefa directa é a señora Pat, xuíza xefa de carreiras, que é a muller que neste planeta máis se parece á avoa de Iop, con moita diferenza. O rostro, o sorriso, a parsimonia, os xestos, a forma de andar como se trouxese sempre pra ti un pedazo de pastel de carne ou unha bandexiña de galletas de xenxibre: en todo son iguais a señora pat e a señora avoa-de-iop. Distínguense, iso si, no discreto intercomunicador co que a señora Pat fala cos anciáns de fotofinish ou cos vellos do control de resultados, e en que a señora Pat ten un fillo na guerra do Iraq. E ela, con setenta anos, fálanos atemorizada do seu rapaz mentres dende o fondo da pista, na saída dos 300, escóitase: on your marks!!
Anque permanece o meu desexo xeral de liscar do país e do traballo, ás veces ocórrenme cousas interesantes grazas a currar onde curro. Por exemplo, rapar en pleno centro de humidtown medio ferrado de mala herba, hedra, cardos, morotes e liñeiras.
Entre iso e a medición dunha cincuentena de lanzamentos de pica o venres, teño o lombo coma un biombo.
Vou de xuíz á desputa da carreira popular da Silva (concello de cerceda), e fágome acompañar de Barataria. Ao velo no coche, pregúntame o máis besta brava de todos, o que bate todos os récords de chistes homofóbicos e machistas por minuto: e ese quen é? teu irmán? Dígolle que o meu mozo.
Aos seis minutos xa todos saben quen é ese tipo fraco, reservado e de nariz agudo porque o rumor segue sendo o principal medio de comunicación de masas. Incluso contan con Barataria, con tanta modernidade como curiosidade, pra que se poña en meta cos cronos. El di que non, que grazas, que ten moito que facer por exemplo en ankara e que marcha.
Non se me ocorre nada tan divertido, tan relaxante e tan satisfactorio como saír do armario, anque sexa nun ámbito tan pouco relevante coma este, e anque xa o fixera ducias de veces.
Cando o vía correr na tele, dez e quince anos atrás, emocionábame mogollón. Mollábanseme os ollos e pesábame o nariz. Non era pola maxia do (medio)fondo, pois nunca me fixo moita graza, nin sequera pola emoción de ver se gañaba ou non. Creo que era máis ben algo físico, algo sentimental, algo que lle escintilaba sobre os xeonllos cando alancaba.
Agora téñoo o diante, falando das súas experiencias olímpicas e de como quedou sétimo en sydney padecendo unha mononucleose. Leva o pelo longo e mouro, como sempre, pero agora ao vivo vénselle uns beizos moi fermosos e unha forma de desprazarse extraordinaria.
E agora xa sei que todo aquilo das bágoas e a televisión era simplemente amor.
Nestes últimos días vin o desolador filme O pesadelo de Darwin, tan útil e ben estruturado como desaconsellábel prás ánimas sensíbeis. Estiven con Martin, Bossanova e un inda-mais-fermoso Ben Harper nun concerto de música brasileira, nun bar brazuca con expendedor de tangas no baño das rapazas. Ceei a fartar con eles no senegalés. Tomando o seu arroz picante con peixe e vendo as percas do ‘Pesadelo’ sentín unha morriña suxa, ganas de voltar a dakar, e dor. Lin un intento tan voluntarioso como soso de falarlles de homosexualidade aos nenos, chamado O día da ra vermella. Pillei a molladura do século, fincando estadullos nun campo de cros baixo ventos de 110 km/h. Empecei a recoller cinco ou seis veces os papeis do cuarto. Andei en bici. Traballei en exceso. Comecei un par de iniciativas que me motivan moito e que probabelmente non rematarei. Recibín a senalcume, que chega coa vasoira cargada.
E durmín moi poucas horas, moi poucas, pero estou en tratos pra que mas desconten na seguinte vida, nunha especie de hipoteca de karma a 30-60-90. A ver se ma conceden.
Paso toda a tarde de venres chantando estacas e largando fita pra un campionato de cros. Dóenme as mans, as pernas e os cadrís como se fixera algo importante. 350 paus despois, cando xa estou pra acabar e o sol vai marchando veloz, ergo a cabeza e vexo todo o circuíto, sinalado coas fitiñas de deportegalego a abanearen ao vento. A paraxe é desoladora, practicamente sen árbores, e pódese seguir o percorrido moi doadamente. O bruar do vento nas fitas é impresionante, como un esteo na calma.
O olor da camposa, o ruído, o solpor e, sobre todo, o esforzo físico, excítanme por sorpresa. Xusto nese momento chégame unha mensa de Xastriño, que me pide cita ao pé da N525: cruzo o país pra recibir a súa forza na gabia dunha pista rural. Sinto os músculos desapareceren.
